De locaties

Jazz en de Walvis speelt zich af in 6 huiskamers en 1 hotelkamer in het Oostelijk Havengebied.
Aan het eind van de 19e eeuw werd er in dit deel van Amsterdam een haven aangelegd die ruimte zou bieden aan de toenemende handel met Indië. Inmiddels is het havengebied een woonwijk met een rijke historische en architecturele achtergrond. In onze Architectuur Gallerij tonen wij je een aantal oude- en nieuwe foto’s van de buurt.

Gebruikte bronnen: Bac, Arcam, Wikipedia, Parool, Stadsdorp Java Eiland.
Meer informatie: bac-amsterdam.nl

Sporenburg

Panamakade 21, Tegelbergplein 14

Sporenburg is een kunstmatig schiereiland dat in de 19e eeuw is aangelegd in het Oostelijk Havengebied van Amsterdam. Het schiereiland heeft zijn naam te danken aan het gebruik als rangeerterrein voor de Nederlandse Spoorwegen. Het Spoorwegbassin ligt tussen de kunstmatige schiereilanden Borneo en SporenburgHet gebied rondom het Spoorwegbassin was van oudsher havengebied waar zich veel loodsen en werkplaatsen bevonden, maar sinds begin jaren negentig van de 20e eeuw bestaat het Oostelijk Havengebied overwegend uit woningen.

Het P.E.Tegelbergplein op Sporenburg is vernoemd naar Petrus Emelius Tegelberg (1838-1917), medeoprichter en directeur van de Stoomvaartmaatschappij Nederland, bestuurslid Amsterdamse Droogdokmaatschappij en penningmeester van de Amsterdamse Kamer vaan Koophandel. De aanlegsteiger op het Tegelbergplein, ooit gebruikt om grote schepen te laden en te lossen is tegenwoordig in gebruik als zwemsteiger, en in december legt Sinterklaas er aan.

KNSM-Eiland

Levantplein 7 & 15, Levantkade 90

Op het KNSM-eiland kom je nog tal van gebouwen tegen die herinneren aan de tijd van de haven. Het voormalige kantinegebouw voor de havenarbeiders op het Levantplein is daar een karakteristiek voorbeeld van.

Net als veel andere overgebleven gebouwen uit de glorietijd van de Amsterdamse haven is de kantine jarenlang gekraakt geweest door kunstenaars. Bijzonder is echter dat het vrijstaande kantinegebouw niet is opgegaan in de nieuwbouw, maar grotendeels in oude stijl gerenoveerd is.
Dit is toe te schrijven aan diezelfde kunstenaars, die in samenspraak met de gemeente het pand voor het symbolische bedrag van een gulden in handen kregen. Vervolgens werd het renovatieplan bijna afgekeurd door een gebrek aan adequate vluchtwegen. Bij toeval werd echter de hand gelegd op oude scheepstrappen, die een aparte ingang voor iedere atelierwoning mogelijk maakten. De kunstenaars hebben hun woning tien jaar lang niet mogen verkopen. Inmiddels is deze periode voorbij, en zijn enkele huizen voor aanzienlijke bedragen verkocht.

(bron: arcam.nl)

Borneo Eiland

Scheepstimmermanstraat 52 & 68

De Scheepstimmermanstraat in Amsterdam is het eerste zelfbouwproject in een stedelijke omgeving in Nederland; particuliere eigenaren mochten op een smalle kavel hun eigen droomhuis realiseren. Circa 60 woningen in twee blokken, aan een smalle straat, aan de achterzijde grenzend aan een binnenhaven.

De gemeente had een lange lijst met eisen voor de kavelbouwers op tafel gelegd. Bijvoorbeeld: men mocht alleen aan de slag met een – door de supervisor goedgekeurde -architect en alle panden zouden voornamelijk in metselwerk uitgevoerd moeten worden, net als de rest van de wijk Borneo-Sporenburg. De supervisor, Adriaan Geuze, stedenbouwkundig ontwerper van de wijk en ontwerper van de twee rode bruggen, had een laatste stem in de goedkeuring van de ontwerpen.

In gemeenschappelijke sessies werden de maquettes van de ontwerpen naast elkaar gezet en bleek het mogelijk meer vrijheid te veroveren op de oorspronkelijke eisen. Nu, meer dan 15 jaar na oplevering, komen nog dagelijks architectuurtoeristen van heinde en verre om de resultaten van dit architectuurexperiment te bewonderen.

LLOYD HOTEL

Oostelijke Handelskade 34

Het Lloyd Hotel werd in opdracht van de Koninklijke Hollandsche Lloyd (KHL) gebouwd. Na gebruik als landverhuizershotel, vluchtelingenopvang, huis van bewaring, jeugdgevangenis en verzamelgebouw van kunstenaarsateliers, doet het tegenwoordig dienst als hotel.

Bij de opening in 1921 kreeg het een enthousiast onthaal in de pers, die het prees als het meest luxueuze landverhuizershotel van Europa. In het hotel konden 900 landverhuizers tegelijk slapen.

Emigranten arriveerden bij het naastgelegen Quarantainegebouw, waar ze een medische keuring kregen en onder de douche gingen. Ze verbleven een aantal dagen in Lloyd Hotel voor ze de overtocht maakten. Koninklijke Hollandsche Lloyd ging in 1935 failliet.

(bron: lloydhotel.com)